🎯 Mục tiêu bài Quiz
Kiểm tra kiến thức của bạn qua các câu hỏi trắc nghiệm và bài tập thực hành!
✅ 18 câu hỏi trắc nghiệm (6 phần)
✅ 3 bài tập thực hành
✅ Yêu cầu: Hoàn thành bài 1-12
Thời gian: 30 phút | Độ khó: Tổng hợp | Đạt yêu cầu: ≥ 14/18 câu đúng
Phần 1: Visualization Principles
Phần 2: Chart Types
Phần 3: Tableau
Phần 4: Power BI & DAX
Phần 5: Dashboard Design
Phần 6: Storytelling & Best Practices
Phần 7: Bài tập thực hành
Bài tập 1: Lựa chọn biểu đồ phù hợp
Bạn nhận được bộ dữ liệu bán hàng với các cột: Ngày, Khu vực (Bắc, Trung, Nam), Danh mục sản phẩm (5 loại), Doanh thu, Số lượng bán.
Yêu cầu: Với mỗi câu hỏi kinh doanh dưới đây, hãy chọn loại biểu đồ phù hợp nhất và giải thích lý do:
- Xu hướng doanh thu theo tháng của từng khu vực trong năm 2025?
- Tỷ lệ đóng góp doanh thu của mỗi danh mục sản phẩm theo từng khu vực?
- Mối tương quan giữa số lượng bán và doanh thu theo từng sản phẩm?
- So sánh hiệu suất doanh thu giữa các khu vực qua từng quý?
Gợi ý: Xem xét mục đích phân tích (so sánh, xu hướng, tỷ lệ, tương quan) để chọn chart type phù hợp.
- Line chart với mỗi khu vực là một đường — thể hiện xu hướng theo thời gian rõ ràng
- Stacked bar chart (100%) — so sánh tỷ lệ đóng góp giữa các khu vực
- Scatter plot — thể hiện mối tương quan giữa hai biến số liên tục
- Grouped bar chart — so sánh giá trị giữa các khu vực theo từng quý
Bài tập 2: Phê bình Dashboard
Xem xét một dashboard có các vấn đề sau và đề xuất cải thiện:
- Dashboard hiển thị 12 biểu đồ trên cùng một trang, bao gồm 3 pie chart (mỗi cái có 10+ danh mục), 2 biểu đồ 3D, và nhiều bảng số liệu chi tiết
- Sử dụng 15 màu khác nhau không theo hệ thống
- Không có tiêu đề tổng thể hoặc KPI summary
- Tất cả biểu đồ có cùng kích thước
- Không có bộ lọc tương tác
Yêu cầu:
- Liệt kê ít nhất 5 vấn đề cụ thể theo các nguyên lý đã học (Tufte, Gestalt, dashboard design best practices)
- Đề xuất thiết kế lại dashboard với layout cụ thể (mô tả vị trí, kích thước từng thành phần)
- Giải thích lý do cho mỗi thay đổi bạn đề xuất
5 vấn đề chính:
- Quá nhiều biểu đồ (12) → vi phạm nguyên tắc simplicity, gây cognitive overload
- Pie chart 10+ danh mục → khó đọc, nên dùng bar chart hoặc treemap
- Biểu đồ 3D → chartjunk theo Tufte, làm giảm Data-Ink Ratio
- 15 màu không hệ thống → vi phạm Gestalt Similarity, thiếu visual consistency
- Không có KPI summary và bộ lọc → thiếu visual hierarchy và interactivity
Layout đề xuất: KPI cards ở trên cùng, bộ lọc bên trái hoặc trên cùng, 4-6 biểu đồ chính theo visual hierarchy, sử dụng progressive disclosure cho chi tiết.
Bài tập 3: Storytelling với dữ liệu
Bạn là Data Analyst tại một công ty thương mại điện tử. Sau khi phân tích dữ liệu Q4/2025, bạn phát hiện:
- Doanh thu tổng tăng 25% so với Q3, nhưng lợi nhuận chỉ tăng 5%
- Danh mục "Điện tử" chiếm 60% doanh thu nhưng chỉ 30% lợi nhuận
- Chi phí quảng cáo tăng 40%, chủ yếu cho danh mục "Điện tử"
- Tỷ lệ khách hàng quay lại (retention rate) giảm từ 45% xuống 35%
- Khu vực phía Nam có doanh thu tăng mạnh nhất (40%) nhưng tỷ lệ hoàn hàng cũng cao nhất (12%)
Yêu cầu:
- Xây dựng một data story với cấu trúc rõ ràng (Setup → Conflict → Resolution)
- Chọn 3-4 biểu đồ cụ thể bạn sẽ sử dụng và giải thích vì sao
- Viết annotation cho mỗi biểu đồ để highlight insight chính
- Đề xuất 2-3 hành động cụ thể (actionable recommendations) dựa trên dữ liệu
Data Story Structure:
- Setup: Doanh thu Q4 tăng 25% — nhìn bề ngoài rất tích cực
- Conflict: Lợi nhuận chỉ tăng 5%, chi phí quảng cáo tăng 40%, retention giảm 10 điểm phần trăm
- Resolution: Cần tối ưu danh mục Điện tử, giảm chi phí quảng cáo, tập trung retention
Biểu đồ đề xuất:
- Waterfall chart — phân tích doanh thu vs lợi nhuận theo danh mục
- Dual-axis line chart — chi phí quảng cáo vs lợi nhuận theo thời gian
- Bar chart with trend line — retention rate qua các quý
- Scatter plot — doanh thu vs tỷ lệ hoàn hàng theo khu vực
Recommendations: Giảm chi phí quảng cáo danh mục Điện tử, đầu tư chương trình loyalty, điều tra nguyên nhân hoàn hàng khu vực Nam.
📊 Đánh giá kết quả
| Số câu đúng | Đánh giá |
|---|---|
| 16-18 | 🌟 Xuất sắc! Bạn nắm vững kiến thức |
| 12-15 | 👍 Tốt! Cần ôn lại một số chủ đề |
| 8-11 | 📚 Cần học thêm, xem lại các bài |
| dưới 8 | 🔄 Nên học lại từ đầu |
🎓 Hoàn thành khóa học!
Câu hỏi tự kiểm tra
- Data-Ink Ratio và Chartjunk liên quan đến nhau như thế nào?
- Khi nào nên chọn Treemap thay vì Pie chart?
- FIXED LOD Expression trong Tableau khác gì INCLUDE và EXCLUDE?
- Measure và Calculated Column trong Power BI khác nhau ở điểm nào?
🎉 Tuyệt vời! Bạn đã hoàn thành toàn bộ khóa học Data Visualization!
Qua khóa học này, bạn đã nắm vững:
- Nguyên lý trực quan hóa của Tufte và Gestalt
- Lựa chọn biểu đồ phù hợp cho từng loại dữ liệu và mục đích phân tích
- Tableau với calculated fields, LOD expressions, parameters và sets
- Power BI với DAX, measures, relationships và data modeling
- Thiết kế dashboard chuyên nghiệp với visual hierarchy và color theory
- Storytelling với dữ liệu để truyền tải insight hiệu quả
Tiếp theo: Hãy áp dụng những kiến thức này vào các dự án thực tế. Visualization không chỉ là kỹ năng kỹ thuật — đó là nghệ thuật kể chuyện bằng dữ liệu!
Bạn đã hoàn thành khóa học Data Visualization!
Kiến thức trực quan hóa dữ liệu này sẽ là nền tảng quan trọng cho:
- 📊 Data Analysis
- 📈 Business Intelligence
- 🎯 Dashboard Design
- 📖 Data Storytelling
Next steps:
- Thực hành với Tableau Public hoặc Power BI Desktop
- Xây dựng portfolio dashboard cá nhân
- Làm projects để áp dụng kiến thức